Crna Gora prva u Evropi po smrtnosti od raka dojke

Ružičasti oktobar, svetski mesec posvećen svjesti o raku dojke, ističe značaj prevencije, ranog otkrivanja i podrške ženama sa ovom dijagnozom. Rak dojke je najčešći maligni tumor kod žena u svetu, a u 2024. godini je uzrokovao oko 694 hiljade smrtnih ishoda u svetu. U Crnoj Gori je zabeleženo 493 nova slučaja, što čini 14,8% svih malignih bolesti u populaciji i 28% kod žena. Standardizovana stopa smrtnosti iznosi 21,8 na 100 hiljada žena – najviša u Evropi.

Faktori rizika uključuju uzrast, porodičnu i ličnu istoriju bolesti, genetske i hormonske faktore, kao i životne navike kao što su previše telesne mase, nedovoljna fizička aktivnost, pušenje i alkohol. Prisustvo faktora ne znači da će doći do bolesti, a odsustvo ne isključuje rizik. Zato je važno pratiti promjene u dojkama – nove kvržice, zadebljanja, promjene oblika, uvlačenje kože, neuobičajeni iscjedak iz bradavice – i odmah se obratiti doktoru.

U Crnoj Gori organizovani skrining za rak dojke obuhvata žene uzrasta 50 do 69 godina, a osnovni test je digitalna mamografija. Ova metoda omogućava otkrivanje promjena pre pojave simptoma, kada je lečenje efikasnije. Ultrazvuk se koristi kao dopuna, ali ne zamjenjuje mamografiju. Samopregled ne zamjenjuje preglede kod zdravstvenog radnika, ali pomaže u uočavanju promjena.

Institut za javno zdravlje poziva žene da se informišu, da učestvuju u skriningu i da ne čekaju simptome. Redovno pregledanje, prozornost i prevencija su ključni za smanjenje smrtnosti. Brinite o zdravlju svakog dana – ne samo kada se razbolite.